Çıtırtı türleri ve anlamları

Zararsız çıtırtı (fizyolojik)

Sinovyial sıvı kavitasyonu

En sık çıtırtı tipi. Eklem kapsülü gerildiğinde iç basınç düşer, çözünmüş gazlar (CO2, N2) kabarcıklar oluşturur ve bunlar karakteristik tıkırtıyla patlar. Ağrısız, ödemle eşlik etmez. Tıkırtıyı tekrarlamak için 15-20 dakika beklemek gerekir (gazın yeniden çözünme süresi). 2015 araştırması (gerçek zamanlı MRI) parmak çıtırtısının gonartroz yaratmadığını doğrulamıştır.

Bağ ve tendon tıkırtısı

Tendonun kemik çıkıntısından atlaması. Kalça için tipiktir («tıkırtılı kalça» — iliotibial trakt büyük trochanter üzerinden), omuz (biceps uzun başı), diz (sinovyal plika). Normalse ağrısızdır.

Hipermobilite

Bağlarda artmış elastikiyetli kişilerde (nüfusun %15’ine kadar) eklemler daha sık «çıtırtılar». Kollajen özellikleriyle ilişkilidir. Ağrı ve instabilite yoksa tedavi gerektirmez.

Patolojik çıtırtı (dikkat gerektirir)

Gonartrozda krepitasyon

Hareket sırasında elde hissedilen kaba gıcırtı. Neden — hasarlı kıkırdak yüzeyler ve açığa çıkan kemik arasındaki sürtünme. Gonartroz, koksartroz, omuz artrozu için karakteristiktir. Ağrı, sabah sertliği, hareket kısıtlılığı eşlik eder.

→ Diz gonartroz tedavisi

Patellada kondromalazide çıtırtı

Diz bükülürken gıcırdama ve krepitasyon — özellikle merdiven çıkarken, çömelirken. Diz kapağının arka yüzeyindeki kıkırdak yumuşar ve yıkılır. Genellikle genç kadınlarda ve sporcularda görülür.

→ Kondromalazi tedavisi

Menisküs hasarında tıkırtılar

Hareket sırasında mekanik tıkırtılar ve diz kilitlenmesi. Hasarlı menisküs parçası eklem yüzeyleri arasında sıkışır. Çömelirken ağrı, bacağı tamamen düzeltememe.

→ Menisküs tedavisi

Ağrılı boyun çıtırtısı

Servikal bölgede faset ve uncovertebral eklem artrozu. Baş döndürme ve eğmede çıtırtı, ağrı ve kısıtlılık. Röntgende — osteofitler, eklem aralıklarında daralma.

→ Faset sendromu tedavisi

Omuzda tıkırtılar

Labrum (eklem labrumu) hasarı, SLAP lezyonu, instabilite durumunda. Kol belirli pozisyonda tıkırtı yapar. Impingementte — krepitasyonlu ağrılı ark.

→ Omuz instabilite tedavisi

Kalça ekleminde çıtırtı

«Tıkırtılı kalça» (coxa saltans): dış (ITB), iç (iliopsoas kası), intrasartiküler (labrum hasarı, serbest cisimler). Ağrısızsa takip. Ağrılıysa MR.

Çıtırtı ne zaman muayene gerektirir

Çıtırtı + ağrı

Hareket sırasında veya sonrasında ağrı eşlik eden her çıtırtı eklem iç yapılarında hasar belirtisidir.

Çıtırtı + ödem

Eklem ödemi sinovit veya intrasartiküler yapısal hasarı işaret eder.

Çıtırtı + kilitlenme